Mieczysław Węgrzyn (aktor)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy aktora. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.
Mieczysław Węgrzyn
Ilustracja
Mieczysław Węgrzyn (ok. 1935)
Data i miejsce urodzenia 28 września 1909
Kraków
Data i miejsce śmierci 27 maja 1942
Oświęcim
Zawód aktor

Mieczysław Węgrzyn (ur. 28 września 1909 w Krakowie, zm. 27 maja 1942 w Oświęcimiu) – polski aktor teatralny i filmowy, autor tekstów piosenek.

Mieczysław Węgrzyn (po prawej) na planie filmu Przestępcy (1919)

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Józefa Węgrzyna uważanego za jednego z najwybitniejszych polskich aktorów pierwszej połowy XX w.[1] Jego stryj Maksymilian był również aktorem teatralnym i reżyserem.

Mieczysław zadebiutował na dużym ekranie jako ośmiolatek w filmie Kobieta (1917)[2]. Jako dziesięciolatek zagrał u boku ojca w filmie Przestępcy (1919)[3]. Po ukończeniu szkoły średniej stu­diował prawo na Uniwersytecie Warszawsikm, ale przerwał studia i zaczął przygotowywać się do zawodu aktorskiego pod kierunkiem Józefa Śliwickiego. W 1931 zdał egzamin eks­ternistyczny ZASP[4].

W latach 1931–33 występował w Teatrze Miej­skim w Łodzi, w latach 1933–35 w Teatrze Miejskim w Wilnie, w latach 1935–38 w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie[4].

W roku 1937 wystąpił w filmie Płomienne serca (jako Witold Marewicz), do którego również stworzył teksty piosenek (Człek chociaż młody i Pan Wojciech ciągle woła)[5].

W latach 1938–41 występował na deskach Teatrów Miejskich we Lwowie (przekształconych w 1939 w Państwowy Polski Teatr Dramatyczny)[4].

Podobny do ojca, szybko zaczął grywać czołowe role i w ciągu swej krótkiej działalności artystycznej zyskał znaczną popularność[4]. Krytyk teatralny i filmowy Juliusz Kydryński mówił o nim[4]:

(...) pełen niespotykanej energii, zara­źliwej wprost radości życia, temperamentu i jakiejś trudnej do określenia wewnętrznej pogody, a poza tym obdarzony naprawdę wielkim talentem, podawał każdą rolę w sposób właściwy, intuicyjnie punktował odpo­wiednie fragmenty, niezrównanie cieniował inne, a wszystko ze swobodą i wdziękiem, którego można mu było zazdrościć.

Po zajęciu Lwowa przez Związek Radziecki we wrześniu 1939 nie przerwał pracy[6]. Jesienią 1941, po wkroczeniu do Lwowa wojsk niemieckich, wrócił do Krakowa.

Został zatrzymany 16 kwietnia 1942 w Kawiarni Plastyków, do której wtargnęło Gestapo i aresztowało wszystkich obecnych – w odwecie za zamach na wyższego oficera SS na lotnisku w Czyżynach[6]. Mieczysław Węgrzyn trafił najpierw do więzienia Montelupich, a następnie 25 kwietnia 1942 został wywieziony do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz i osadzony tam jako więzień polityczny. Został rozstrzelany w obozie 27 maja 1942.

Jego śmierć bardzo wpłynęła na kondycję psychiczną ojca. Aktor po stracie syna zapadł na poważne zaburzenia psychiczne, które rozwinęły się w schizofrenię i zakończyły śmiercią w szpitalu psychiatrycznym[1].

Ważniejsze role teatralne[edytuj | edytuj kod]

Mieczysław Węgrzyn w spektaklu „Wesele Figara” w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1937)
Mieczysław Węgrzyn i Kazimierz Szubert w spektaklu „Pani ministrowa” Branislava Nušića w Teatrze Miejskim im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1938)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Agnieszka Czarkowska-Krupa Agnieszka Czarkowska-Krupa ma konto: Józef Węgrzyn – polski Rudolf Valentino. OldCamera.pl, 2020-11-21. [dostęp 2021-01-19].
  2. Mieczysław Węgrzyn w bazie filmpolski.pl
  3. Przestępcy. Fototeka. [dostęp 2021-01-18].
  4. a b c d e f Mieczysław Węgrzyn, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [online] [dostęp 2021-01-18].
  5. Mieczysław Węgrzyn. StareMelodie.pl. [dostęp 2021-01-18].
  6. a b Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939–1956: Mieczysław Węgrzyn. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. [dostęp 2021-01-18].