Chieftain

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chieftain
(dane dla wersji Mk 5)
Ilustracja
Czołg Chieftain podczas War and Peace Show (2010)
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Producent Vickers
Typ pojazdu czołg podstawowy
Trakcja gąsienicowa
Załoga 4
Historia
Prototypy 1959
Produkcja 1966 - 1978
Egzemplarze 2265 szt.
Dane techniczne
Silnik Leyland L60, 6-cylindrowy
o mocy 750 KM przy 2100 obr./min.
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 950 l
Długość 10,795 m
kadłuba: 7,518 m
Szerokość 3,504 m
Wysokość 2,895 m
Prześwit 0,508 m
Masa bojowa: 55 000 kg
Moc jedn. 13,63 KM/t
Nacisk jedn. 0,9 kg/cm2
Osiągi
Prędkość 48 km/h
Zasięg 550 km
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) bez przygotowania: 1,066 m
Rowy (szer.) 3,149 m
Ściany (wys.) 0,914 m
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata czołgowa kal. 120 mm

2 karabiny maszynowe kal. 7,62 mm

Wyposażenie
2 × 6 wyrzutni granatów dymnych
Użytkownicy
British Army, Iran, Irak, Jordania, Oman, Kuwejt

Chieftain (FV4201)brytyjski czołg podstawowy.

Historia rozwoju[edytuj | edytuj kod]

Prace nad projektem następcy Centuriona rozpoczęły się w 1951. Pierwszy prototyp nowego czołgu powstał w 1959 i został wyprodukowany przez Royal Ordnance Factory w Leeds. Pierwsze pojazdy poddawano testom wojskowym w Equipment Trials Wing w Bovington od grudnia 1962. W maju 1963 podjęto decyzje o przyjęciu czołgu Chieftain do uzbrojenia. Produkcję seryjną rozpoczęto w 1966 i pierwsze czołgi weszły do służby w 1967. Łącznie dla armii brytyjskiej wyprodukowano 900 czołgów tego typu. Produkcja na potrzeby armii brytyjskiej trwała do 1971. W 1975 wszystkie brytyjskie pułki czołgów były już wyposażone w Chieftainy, a czołgi wcześniejszych typów zostały wycofane z uzbrojenia. Chieftainy były również eksportowane, głównie do krajów Bliskiego Wschodu. W latach 1971-78 do Iranu dostarczono 750 czołgów tego typu[1].

Chieftain był wielokrotnie modernizowany, stąd wyróżnia się aż dwanaście odmian produkcyjnych (od Mk 1 do Mk 12) oraz wersje prototypowe i eksportowe. Charakterystyczną cechą czołgu było to iż mechanik-kierowca prowadził pojazd w pozycji leżącej, co pozwalało na obniżenie sylwetki pojazdu[2]. Wprowadzony został do służby w 1967 jako następca Centuriona. Był głównym czołgiem armii brytyjskiej w latach 70. i 80. W roku 1983 zaczął wchodzić do służby jego następca, czołg Challenger, ale Chieftain służył jeszcze do lat 90. Specjalne warianty brytyjskich Chieftainów brały udział w wojnie z Irakiem w 1991. Czołgi te były eksportowane między innymi do Iranu, gdzie wzięły udział w wojnie iracko-irańskiej, i do Kuwejtu, gdzie walczyły z wojskami Iraku w 1990. Czołgi te były zakupione również przez Jordanię i Oman.

Egzemplarz czołgu Chieftain Mk 11 został przekazany Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy przez Bovington Tank Museum w zamian za egzemplarz czołgu T-72[3].

Opis techniczny[edytuj | edytuj kod]

Chieftain waży około 55 ton, uzbrojony jest w gwintowaną 120-mm armatę L11A5. Amunicja do działa jest rozdzielnego ładowania. Początkowo jej zapas wynosił 53 naboje, jednak później został zwiększony do 64 sztuk amunicji. Uzbrojenie dodatkowe stanowią dwa 7,62-mm karabiny maszynowe: L8A1 sprzężony z armatą i L37A1 zamontowany na wieżyczce dowódcy (z możliwością prowadzenia ognia bez otwierania włazu). Początkowo stosowano też specjalny karabin maszynowy kalibru pół cala L21A1 zamontowany na kołysce armaty i służący do wstrzeliwania się do celu i oceny odległości, jednak wraz z rozwojem optoelektroniki, zrezygnowano z tego rodzaju uzbrojenia. Napęd Chieftaina stanowił dwusuwowy silnik wysokoprężny o mocy 750 KM, przy czym w prototypach i pierwszych seriach pojazdów stosowano znacznie słabszą jednostkę napędową, której moc zwiększano w kolejnych seriach pojazdów. Prędkość czołgu wynosiła 48 km/h na szosie i około 30 km/h w terenie. Przód kadłuba i wieża czołgu są odlewane, a stosunkowo niską sylwetkę i duże pochylenia przedniego pancerza osiągnięto poprzez zastosowanie półleżącej pozycji kierowcy[1].

Wersje podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe wersje produkcyjne czołgu Chieftain[4]:

  • FV4201 P1 - FV4201 P7 – wersje prototypowe, wyprodukowano 7 egzemplarzy.
  • Chieftain Mk.1 (1965) – 40 pojazdów przedseryjnych wyprodukowanych w latach 1965–1966. Wykorzystywane do szkolenia.
  • Chieftain Mk.2 (1967) – wersja z w mocniejszym silnikiem o mocy 650 KM.
  • Chieftain Mk.3 – wyposażony w dodatkowe wyposażenie: filtr suchego powietrza, zmodyfikowaną kopułę dowódcy, zmodernizowany silnik. Wersje Mk.3/3 wyposażono w dalmierz laserowy, silnik o mocy 720 KM i zmodyfikowany pakiet ochrony NBC. Mk.3/3P wersja dla Iranu.
  • Chieftain Mk.4 – Chieftain Mk.3 ze zwiększoną masą paliwa dla Sił Obronnych Izraela. Zbudowano tylko dwa egzemplarze prototypowe.
  • Chieftain Mk.5 (1970) – ostateczny wariant produkcyjny oparty na wersji Mk 3/3, z 750-konnym silnikiem L60 Mark 8A, z ulepszeniami systemu ochrony przed bronią masowego rażenia.
  • Chieftain Mk.6 (1979) – ulepszona wersja Mk.2 przebudowana do standardu Mk.5.
  • Chieftain Mk.7 – Mk.3 przebudowany do standardu Mk.5. Wersja Mk./2c została zbudowana i dostarczona do Omanu.
  • Chieftain Mk.8 – Chieftain Mk.3/3 ulepszony do standardu Chieftain Mk.5
  • Chieftain Mk.9 – ulepszona wersja Mk.6 z systemami IFCS oraz z nowymi radiostacjami Clansman.
  • Chieftain Mk.10 (1985) – ulepszona wersja Mk.6 i Mk.7 wyposażone w IFCS i Stillbrew. Pakiet ochrony załogi Stillbrew został nałożony na przód i pierścień wieży.
  • Chieftain Mk.11 (1988-1990) – wersja Mk.8 wyposażona w IFCS, Stillbrew, system NBC No 11, TOGS (Thermal Observation and Gunnery System) oraz dalmierz laserowy.
  • Chieftain Mk.12 – ulepszona wersja Mk.11, anulowana z powodu wprowadzenia do służby czołgu Challenger 2.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Chieftain w Bydgoszczy, www.altair.com.pl [dostęp 2020-09-27] (ang.).
  2. Do Polski trafił unikalny brytyjski czołg, www.polska-zbrojna.pl [dostęp 2020-09-27].
  3. Chieftain już w Polsce!. Muzeum Wojsk Lądowych. [dostęp 2014-08-05].
  4. FV4201 Chieftain, Tank Encyclopedia, 14 listopada 2014 [dostęp 2020-09-27] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Foss F. Ch.: Jane’s tank & combat vehicle recognition guide. New York: HarperCollinsPublishers, 2000. ISBN 0-00-472452-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]