Wikipedia:Strona główna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Strona główna)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Witaj w Wikipedii, wolnej encyklopedii, którą każdy może redagować.
1 490 426 artykułów, w tym 4274 wyróżnione

Weź udział w Miesiącu Wyróżnionego Artykułu – inicjatywie polegającej na poprawie jakości artykułów i ilustracji!

Czy wiesz…

Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:

Aves Hawaiienses (Pl. 8) (8465167320).jpg

…gdzie znajduje się czubek hawajki czubatej (na ilustracji)?

…w której rodzinie torbaczy obserwowano hibernację?

…że Indianie wykorzystywali sproszkowane korzenie Leucocrinum montanum do robienia okładów na rany i obrzęki?

…które ziarnojadki żywią się owocami drzew z rodzaju cekropka?

gdzie odlano trzy dzwony dla katedry św. Szczepana w Pasawie?

…jaki aspekt systematyki purpurka ognistego stanowi gorący temat?

…wizerunek której wieży widnieje na kanadyjskim banknocie 20-dolarowym?

…w której wrocławskiej kamienicy mieściła się dawniej żydowska szkoła religijna?

…ile osób uczestniczyło w największym marszu głodowym 30 lipca 1981 w Łodzi?

Wydarzenia

Zmarli: Zbigniew GalperynEdward JaniakOrlando MartínezJüri TammAbd al-Kadir BensalahWillie GarsonMuhammad Husajn Tantawi (na zdjęciu)Jan JindraSylvano BussottiJimmy GreavesMario CamusAbd al-Aziz ButeflikaAlfonso SastreAlfred MiodowiczJane PowellDušan Ivković

Rocznice

24 września: imieniny obchodzą m.in.: Amata, Gerard i Tomir; dzień niepodległości Gwinei Bissau
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:

Artykuł na medal

Velemlok čínský zoo praha 1.jpg

Salamandra olbrzymia chińska – gatunek płaza ogoniastego z rodziny skrytoskrzelnych, największy żyjący współcześnie płaz świata. Opisywany w chińskich legendach i księgach od czasów starożytnych, dla świata zachodniego zbadany i opisany po raz pierwszy w 1869 roku przez Armanda Davida. Pozycja taksonomiczna gatunku jest niepewna, potencjalnie stanowi zbiór kilku gatunków bliźniaczych. Płaz ten osiąga rozmiary do 1,8 metra długości i masę ponad 60 kilogramów. Cechuje się mocno zbudowanym, spłaszczonym ciałem i długim ogonem, a także prymitywną budową szkieletu. Jest to gatunek krytycznie zagrożony – populacja znacząco maleje począwszy od lat 50. XX wieku. Zagraża mu głównie gospodarka rabunkowa, a także utrata i modyfikacja środowiska oraz zmiany klimatu. Do najważniejszych działań ochronnych należą reintrodukcja oraz ochrona in situ polegająca głównie na tworzeniu rezerwatów przyrody. Czytaj więcej…

Dobry artykuł

ATP-3D-vdW.png

Metabolizm – całokształt reakcji chemicznych oraz związanych z nimi przemian energii zachodzących w żywych komórkach, stanowiący podstawę wszelkich zjawisk biologicznych. Procesy te pozwalają komórce na wzrost i rozmnażanie, zarządzanie swoją strukturą wewnętrzną oraz odpowiadanie na bodźce zewnętrzne. Reakcje chemiczne składające się na metabolizm są zorganizowane w szlaki metaboliczne. Są to szeregi reakcji, w których produkty jednej reakcji są używane jako substraty kolejnej reakcji, a w przekształceniach tych zwykle udział biorą enzymy. Enzymy pozwalają na przeprowadzenie reakcji, które w praktyce nie zaszłyby bez ich udziału, ponieważ byłyby termodynamicznie niekorzystne. Ich działanie polega na obniżaniu energii aktywacji i zwiększaniu szybkości reakcji, sprzęganiu ich z reakcjami spontanicznymi wyzwalającymi energię. Enzymy pozwalają na regulację szlaków metabolicznych w odpowiedzi na zmiany warunków wewnątrz komórki lub sygnały pochodzące spoza komórki. Genetycznie uwarunkowane możliwości metaboliczne danego organizmu decydują o zakwalifikowaniu danej substancji jako „przydatnej” lub „nieprzydatnej”, jej użyciu oraz przetworzeniu. Czytaj więcej…